In bepaalde media wordt al geruime tijd gespeculeerd over de creatie van een nieuwe munt door de BRICS-landen en een aantal landen van de Shanghai Cooperation Organisation (SCO). Bedoeling van de nieuwe handelsmunt zou zijn om een alternatief te bieden voor de US dollar en de afhankelijkheid van de Amerikaanse munt te verminderen.
Wat het verhaal bijzonder interessant maakt, is dat de munt geheel of gedeeltelijk gedekt zou worden door fysiek goud om de internationale credibiliteit ervan te garanderen. Dat klinkt in theorie allemaal goed, maar zoals altijd is ‘the devil in the details’. Zo is het niet duidelijk hoe een en ander praktisch in zijn werk zal gaan want fysieke gouddekking is in de praktijk moeilijk te organiseren. De Verenigde Staten schafte in 1971 de inwisselbaarheid van de dollar in goud af. Sindsdien wordt de dollar (en alle andere valuta) enkel gedekt door het vertrouwen in de toekomstige koopkracht van de munt.
De BRICS en een aantal SCO-landen zouden dus een nieuwe poging wagen. Volgens Russische media (RT of Russia Today) zou een en ander worden geconcretiseerd wanneer de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) van 22 tot 24 augustus samenkomen voor een top in Johannesburg.
Er zijn verschillende redenen om aan te nemen dat landen voor hun onderlinge handel minder afhankelijk willen worden van de dollar. In het geval van Rusland is dit evident omdat het land de toegang tot de internationale kapitaalmarkten werd ontzegd bij het uitbreken van de oorlog. Voor alle export moeten ze dus noodgedwongen de valuta van het importerende land aanvaarden. De uitvoer van olie en gas naar bijvoorbeeld India en China wordt bijgevolg in rupee en yuan afgerekend. Tegelijk kunnen ze voor hun invoer zelf niet in roebel betalen want niemand aanvaardt deze munt nog. Ook andere landen hebben geen enkele impact op de parameters die de waarde van de dollar bepalen (bijvoorbeeld de monetaire en fiscale politiek van de Verenigde Staten) terwijl deze waardeontwikkeling wel bepalend is voor de waarde van hun export (in dollar).
Een al dan niet gedeeltelijke gouddekking zou een terugkeer betekenen naar het Bretton-Woods systeem van de periode voor 1971. Dat zou impliceren dat de munt geheel of gedeeltelijk inwisselbaar wordt in goud, iets wat in de praktijk lastig te realiseren valt. Welke landen gaan een deel van hun goud afstaan als dekking (onderpand) voor de nieuwe munt en hoe zal dit worden gecontroleerd? Dat betekent dat andere landen die de munt gebruiken, er vertrouwen in moeten hebben dat dit onderpand er effectief is. In het geval van bijvoorbeeld Rusland of China zou de internationale gemeenschap daar wel eens problemen mee kunnen hebben. Daarnaast zouden de BRICS-landen (en andere deelnemende landen van de SCO) met de creatie van een monetaire unie zonder fiscale unie in dezelfde val trappen als de Europese Unie met de euro.
Op dit moment zit een nieuwe BRICS-handelsmunt gedekt door goud nog in een denkfase, maar ook niet verder dan dat. Het concept is interessant maar de kans is klein dat de munt op korte termijn een bedreiging zal vormen voor de dollar als wereldreservemunt. We volgen de evoluties in elk geval van nabij op.
Bron: Reuters, RT
