De Amerikaanse kredietbeoordelaar Fitch verlaagde de rating van de Verenigde Staten van AAA naar AA+ en dit zorgde even voor opschudding op de financiële markten. In de praktijk betekent deze ratingverlaging dat het schuldpapier dat door de Amerikaanse overheid wordt uitgegeven voortaan als iets minder ‘veilig’ wordt beschouwd. In 2011 deed Standard & Poor’s al eens hetzelfde en toen steeg de goudprijs fors. Maken we deze keer hetzelfde mee of liggen de kaarten nu anders? 

 

Eerst bekijken we eens de redenen van de downgrade. Die verschillen in wezen niet zoveel als 12 jaar geleden. Fitch waarschuwt voor een oplopende schuld en een stijgend begrotingstekort. De overheidsschuld ligt intussen ruim boven de grens van 30 biljoen (300.000 miljard) dollar en het begrotingstekort loopt steeds verder op. Fitch mikt voor dit jaar op een tekort van 6,3% van het bruto binnenlands product (bbp) tegenover 3,7% vorig jaar. De instelling ziet dit tekort in 2024 en 2025 verder oplopen naar 6,6% en 6,9%. 

 

In combinatie met de oplopende rentes zorgt dit ervoor dat de rente die de Amerikaanse overheid moet betalen op de uitstaande schuld op jaarbasis intussen is opgelopen tot meer dan 1 biljoen of 1.000 miljard dollar. Die verslechterende budgettaire situatie van de Verenigde Staten is het voornaamste argument voor Fitch om de rating te verlagen. 

 

De goudprijs klom in het najaar van 2011 naar een record dat pas 9 jaar later zou worden gebroken. Deze keer zijn de randomstandigheden toch helemaal anders. In theorie zou een ratingverlaging de dollar onder druk moeten zetten, wat dan goed zou zijn voor goud. Deze keer zagen we echter een vlucht naar de dollar en verder oplopende rentes. De goudprijs bleef nagenoeg stabiel. Een explosieve stijging zoals in 2011 kwam er dus niet, maar ook geen daling.

 

Het grote verschil met 2011 is dat de Federal Reserve nu in een opwaartse rentecyclus zit. Sinds het voorjaar van 2022 wordt de rente agressief verhoogd en dit zorgde voor een rally in de dollar. In 2011 was de wereldeconomie nog aan het herstellen van de globale financiële crisis en was van renteverhogingen geen sprake. De ratingverlaging zorgde vooral (tijdelijk)  voor onrust op de aandelenmarkten. Op de valutamarkten profiteerde de dollar omdat de markt in Amerikaans schuldpapier de meest liquide is, en daardoor dienst doet als ‘veilige haven’. 

 

De ratingverlaging van Fitch is dus voorlopig een non-event voor goud. Zoals uitgelegd in het marktoverzicht moet daarvoor eerst de reële rente dalen.

 

Bron: Fitch Ratings