Na een uitstekend 2024 was ook 2025 weer een topjaar voor de edelmetalen. Met een klim van 66% (in dollar) komt het voorbije jaar op de derde plaats qua rendement na 1979 en 1973. Zilver deed het nog een stuk beter en liet meer dan 160% bijschrijven. In euro liggen deze rendementen ongeveer 20% lager omdat de Amerikaanse munt het voorbije jaar fors in waarde daalde tegenover onze Europese eenheidsmunt (en andere valuta). In 2024 was dit nog omgekeerd en lag het rendement in euro hoger dan in dollar.
Grafiek: evolutie goudprijs in 2025 in USD (TradingView)
Ondanks de hoge rendementen over het volledige jaar moeten we toch nog even wat duiding geven bij de forse correctie tijdens de laatste handelsdagen van 2025. Op 29 december werd de goudprijs in enkele uren 5% lager gezet. Maar dit was nog niets in vergelijking met de prijsdaling bij zilver (-10%) en de andere edelmetalen platina (-15%) en palladium (-16%).
Grafiek: evolutie zilverprijs in 2025 in USD (TradingView)
Zilver zette de beste prestatie sinds 2010 neer. Het Silver Institute rekende uit dat 2025 het vijfde opeenvolgende jaar wordt met een deficit op de globale zilvermarkt. De industriële vraag naar zilver zal nog tot minstens het einde van dit decennium blijven stijgen. Belangrijkste vraagcomponenten zijn de sector van zonne-energie, elektrische voertuigen, elektrificatie (aanpassingen infrastructuur) en AI datacenters.
De schaarste uit zich onder meer in de hoge lease rates (vergoeding om zilver uit te lenen als onderpand) en de lage voorraden in de geregistreerde opslagplaatsen. Zilver had een inhaalbeweging tegoed tegenover goud maar intussen is de goud/zilver prijsverhouding gedaald naar 60 tegenover nog 105 in april. Het is van 2013 geleden dat de goud/zilver ratio nog zo laag stond. Een troy ounce zilver kost nu zelfs meer dan een vat ruwe olie (Brent of WTI) en dat is ongezien.
Verwacht wordt dat het effect van de strengere liquiditeitsverplichtingen maar tijdelijk zal zijn. De CME Group kan wel strengere handelsregels opleggen maar ze kan geen zilver of goud bij creëren. Op langere termijn haalt de situatie op de fysieke markt de bovenhand wat prijsvorming betreft.
De aanleiding van deze daling lag bij de CME Group, de uitbater van de Comex grondstoffenbeurs waar termijncontracten op edelmetalen worden verhandeld. Die verhoogde voor de tweede keer in even veel weken de margeverplichtingen voor investeerders die een positie in goud- of zilverfutures willen openen. Deze keer kwam er 13,6% bij en bedraagt het minimum nu 25000 dollar. Dat is al ruim drie keer zoveel als bij de start van 2025.
Concreet betekent dit dat investeerders per direct (vanaf het ingaan van de regel) meer onderpand moeten voorzien voor hun posities in termijncontracten onder de vorm van liquiditeiten. Deze plotse daling van de beschikbare liquiditeit om nieuwe posities in te nemen, jaagt speculatieve investeerders uit de markt. Wanneer het aantal kopers opdroogt, gaat de markt de omgekeerde richting uit. De timing van de CME Group was ook heel strategisch gekozen om maximaal effect te hebben omdat er de laatste handelsdagen van het jaar sowieso al veel minder liquiditeit in de markt aanwezig is.
Kwatongen op sociale media beweerden dat de agressieve margeverhogingen door de CME (en de vreemde timing ervan) werden ingegeven door een aantal grote Wall Street banken die met hun shortposities tegen zware verliezen aankijken. Een georchestreerde prijsdaling zou hun toelaten om verlieslatende posities (deels) terug te draaien. Deze geruchten zijn niet nieuw, maar het is onmogelijk om concrete bewijzen te vinden die deze zouden staven.
Het is niet de eerste keer dat een plotse wijziging van de spelregels een halt toeroept aan een parabolische prijsstijging bij goud en zilver. Dat was ook al het geval in 1980 en 2011, toen met strengere liquiditeitsverplichtingen speculatieve investeerders (met succes) uit de markt werden gejaagd. Bijkomend element voor zilver was de beslissing van de Chinese overheid om vanaf 2026 strengere exportregels voor zilver in te stellen. Gezien de fysieke schaarste aan zilver wil China voorkomen dat er tekorten optreden in de eigen solar- en tech-industrie.
Na een jaar met dergelijke uitzonderlijke rendementen wordt het lastig om in 2026 nog beter te doen. Maar dit betekent niet noodzakelijk dat er ook een zware correctie zit aan te komen. Daarvoor moeten we kijken naar de drijvende kracht achter deze prijsstijgingen en de mate waarin daar komend jaar eventueel verandering in komt (of niet).
In het geval van goud waren de centrale banken ook in 2025 een van de belangrijkste drijvende krachten achter de hausse. Het aandeel van goud in de globale valutareserves wordt steeds groter ten nadele van zowel de dollar als de euro. Het is verder ook opmerkelijk dat goud steeds meer mainstream wordt in het financiële systeem. Het voorbije jaar werd bijvoorbeeld op het hoogste niveau openlijk gediscussieerd over een audit van de Amerikaanse goudvoorraad en een revaluatie ervan. Dit was tot voor kort ondenkbaar en wie dit wel op tafel legde, werd meestal als een complotdenker weggezet.
Ondanks de verlaging van de (korte) beleidsrente in de VS bleef de rente op overheidsobligaties met langere looptijden vrij hoog. Die hogere langetermijnrente geeft het signaal dat dat de markt bezorgd is over de aanhoudend hoge inflatie, de oplopende schulden en zorgen over de houdbaarheid van de tekorten op lange termijn. De bezorgdheid gaat in feite over de toekomst van het financiële systeem in zijn huidige vorm en dat is in principe gunstig voor de vraag naar goud. Daar komt in 2026 geen verandering in want de begrotingssituatie zal in de meeste landen nog verder verslechteren.
Tekst: Koen Lauwers
