Wie al eens fysiek edelmetaal kocht of verkocht, werd onvermijdelijk geconfronteerd met premies. Een premie is het verschil tussen de aankoopprijs van een staaf of munt en de goudwaarde (of zilverwaarde) ervan. Premies weerspiegelen kosten voor onder andere fabricage, opslag, verzending en verzekering. Hoe kleiner de goudstaaf, hoe meer de fabricagekost doorweegt. De premie op een staaf van 100g is dus hoger dan die op een staaf van 1kg. Ook een deel van de marge van de tussenpersoon zit erin verrekend.  Let wel: een premie is niet hetzelfde als een spread. De spread is het verschil tussen de aan- en verkoopkoers (bid en ask) en maakt het grootste deel van de marge van de handelaar uit.

Recent zijn er berichten over toenemende schaarste en oplopende premies. Beide zaken moeten worden genuanceerd want het gaat zeker niet om een algemeen fenomeen. Periodes van tijdelijke schaarste als gevolg van een specifieke reden kunnen de oorzaak zijn van hogere premies. Daarvan zagen we het voorbije jaar 2 voorbeelden. Tijdens de nagenoeg algemene globale lockdown van vorig jaar ontstonden snel tekorten als gevolg van logistieke problemen. De smelt- en raffinagefabrieken lagen een tijdlang stil en de voorraad die er nog wel was, geraakte moeilijk tot bij de eindklant.

Het duurde een aantal maanden vooraleer de achterstanden werden weggewerkt en de situatie normaliseerde. Ook nu nog kunnen er sporadisch vertragingen optreden. Door de lockdown en Frankrijk, waar veel kleinhandelaars zich bevoorraden, zijn sommige munten schaarser geworden. Dit geldt vooral voor historische munten, wat ook samenhangt met de beperktere liquiditeit in deze categorie.

Een ander moment dat de premies de hoogte inschoten was tijdens de Reddit-gekte op zilver. De voorraden in de kleinhandel waren daar niet op voorzien waardoor er al snel tekorten ontstonden bij zilvermunten en zilverbaren en de premies in geen tijd verdubbelden. Maar ook deze situatie was tijdelijk en na enkele weken waren de premies weer op het niveau van voordien.

Over het algemeen zijn er op dit moment geen tekorten voor courante producten (baren en 1 Oz munten). Toch liggen de premies nu gemiddeld gezien iets hoger dan in de pre-corona periode. Waar de premie op een goudstaaf van 1kg meerdere jaren op 0,7% lag, is dit post-corona opgelopen naar het dubbele. Bij de meest courante 1 Oz munten (Krugerrand, Maple Leaf) schommelt de premie tussen 3 en 4%. Dit heeft vooral te maken met de hogere spreads die dan weer het gevolg zijn van de bijkomende kosten die goudhandel moet maken om het product tot bij de klant te krijgen.

Algemeen is er wat premies betreft nu sprake van een hoger evenwicht dan voor de coronacrisis, zonder dat deze de echter de pan uitswingen.