Welkom bij Argentor Essayeurs     |
Account openen Inloggen
mijn winkelwagen
0 item(s)
Terugkoop garantie Laagste prijs Méér dan 27 jaar ervaring Beveiligde levering Altijd discreet

De zwerftocht van ons Belgisch goud

Home > Nieuws > De zwerftocht van ons Belgisch goud >

De zwerftocht van ons Belgisch goud De zwerftocht van ons Belgisch goud De zwerftocht van ons Belgisch goud
Tijdens de tweede helft van de jaren dertig was er een toenemende dreiging van oorlog voelbaar. Hitler was in 1933 aan de macht gekomen en op internationaal niveau namen de spanningen toe. België voelde zich genoodzaakt het grootste deel van haar goudreserve en andere waardevolle bezittingen uit veiligheidsoverwegingen naar het buitenland te brengen. Er werd een A4 schip gebruikt om een deel van de kostbaarheden van de Belgische Centrale Bank over te brengen naar de Bank of England. De evacuatie van de goudvoorraad ging echter minder soepel dan gehoopt en een deel van de voorraad maakte een heuse zwerftocht door West-Afrika. 

Voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog beschikte België over een goudreserve van ongeveer 600 ton. Een derde deel daarvan werd overgebracht naar het Verenigd Koninkrijk, nog een derde deel vond haar weg naar de Verenigde Staten en Canada. De boekhouding bleef in België ter dekking van de bankbiljetten. Toen de internationale spanningen eind 1939 en begin 1940 toenamen werden ook deze bezittingen in opdracht van toenmalig minister van Financiën Camille Gutt weggehaald en toevertrouwd aan de Franse Centrale Bank. De resterende 198 ton goud werd verpakt in 4.944 kisten die via Oostende naar het zuiden van Frankrijk werden gebracht. Daar werd het vervolgens opgeslagen in de kelders van de gebouwen van de Banque de France in Bordeaux en Libourne. Ten tijde van de Duitse invasie op 10 mei 1940 lag er nog maar weinig goud in de kluis van de Belgische Centrale Bank. 

Door de snelle opmars van de Duitse troepen in Frankrijk voelde de Franse Centrale Bank zich genoodzaakt de Franse admiraal op de hoogte te brengen van de aanwezigheid van het Belgische goud in hun land. Het edelmetaal moest snel weg uit Frankrijk, een taak die de Franse marine op zich nam. Zij brachten het goud naar de dichtstbijzijnde haven in Lorient, waar de kisten met de kostbare lading in het militaire schip met de naam ‘Victor-Schoelcher’ geladen werden. Dit schip had volgens het oorspronkelijke plan het goud naar de Verenigde Staten moeten brengen, maar de Atlantische Oceaan werd uiteindelijk niet overgestoken. Op 18 juni 1940 maakte het schip met het Belgische goud zich klaar voor vertrek, om vervolgens tien dagen later te arriveren in de haven van Dakar. Deze stad hoorde toen nog bij Frans West-Afrika. Vanuit de haven werd het goud 65 km landinwaarts vervoerd naar de militaire basis van Thiès. Daar bleef het goud niet, omdat de Franse koloniale machthebbers vonden dat deze basis te dicht bij zee lag. Uit angst voor een potentiële invasie van de vijand werd het goud nog verder landinwaarts vervoerd. Uiteindelijk kwam het goud in Kayès, een plaats 500 kilometer landinwaarts in het midden van de Sahara. 

Tegen het einde van 1940 bespraken de Duitsers en de Fransen de mogelijkheid van een wapenstilstand. Uiteindelijk bereikten zij een overeenkomst, waarbij het Belgische goud in Frankrijk als boetedoening beschikbaar werd gesteld aan de Duitse Reichsbank. Onder druk van de Franse vice-president P. Laval, die iets terug verwachtte van de Duitsers, bijvoorbeeld de vrijlating van Franse oorlogsgevangenen, stemde de Franse Centrale Bank met tegenzin in op het plan om het Belgische goud te overhandigen aan de Duitsers. Het bleek geen gemakkelijke taak om het goud van Centraal-Afrika via Algiers over te brengen naar Marseille. Het zou tot mei 1942 duren voordat de operatie voltooid was, waaruit blijkt dat de Fransen niet bepaald bereid waren het goud te overhandigen aan de Duitsers. 

Toen het goud van België in de Duitse Reichsbank was aangekomen gaf Hermann Göring het Pruisische munthuis de opdracht het edelmetaal om te smelten. De nieuwe baren werden voorzien van stempels met de jaartallen 1936 en 1937. Op deze manier maakten de Duitsers het Belgische goud onherkenbaar en creëerden ze de illusie dat het om bonafide goud ging waar Duitsland al voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog over beschikte. Later eiste België compensatie van Frankrijk voor het verliezen van het Belgische goud. Regent G. Theunis eiste dat Frankrijk een deel van haar goudvoorraad in de Verenigde Staten zou overhandigen ter compensatie. Een lang juridisch getouwtrek volgde en het duurde nog tot april 1943 voordat de eerste hoorzitting over deze goudkwestie plaatsvond. De rechtbank besloot het proces uit te stellen, omdat het door de oorlog niet mogelijk was voor Frankrijk om alle getuigen en de bewijslast te verzamelen. Na de oorlog bereikten Frankrijk en België een overeenkomst, waarbij de Franse Centrale Bank een volledige compensatie gaf. 

In april 1945 ontdekten Amerikaanse troepen in een zoutmijn in Thuringen een gigantische schat, bestaande uit kunstwerken, waardevolle objecten die door de SS gestolen waren én het goud van de Reichsbank dat eigenlijk toebehoorde aan België. Ook vonden de Amerikanen documentatie van het verstopte goud. Daardoor werd het mogelijk om precies te reconstrueren welke route het Belgische goud had afgelegd. 

De Duitsers gebruikten goud tijdens de oorlog om harde valuta te bemachtigen, waarmee ze grondstoffen en wapens konden kopen uit Spanje, Portugal en Zweden. Al het oorlogsgoud dat de geallieerden na de oorlog vonden werd samengebracht tot één hoop, die door de Tripartite Commissie voor de Restitutie van Monetair Goud verdeeld werd onder de landen die een claim hadden gelegd op goud dat de Duitsers van hen geplunderd hadden. Onder druk van de geallieerden leverde ook Zwitserland een deel van haar goud in, omdat ook zij oorlogsgoud geaccepteerd hadden in ruil voor harde valuta en goederen. De Franse Centrale Cank legde namens haar Belgische collega’s een claim in voor compensatie van de 198 ton goud die België verloor door de oorlog. Daarvan kreeg ze uiteindelijk ongeveer 130 ton terug. 

Bron: NBB Museum 
Literatuur: Buyst E. & Maes I. (e.a.), The Bank, the franc and the euro. A history of the National Bank of Belgium, Lannoo, Tielt, 2005, pp. 146-147.


Terug

 
Actuele koers :
GOUDper kilo
ZILVERper kilo
Argentor Essayeurs bvba
Lange Herentalsestraat 52
2018 Antwerpen, 
België
+32 3 303 72 72
info@argentorshop.be

BTW-nr
:
BE 0431.852.314 
KBC
:
BE28 7310 3181 0820
ING
: BE82 3631 5620 1968
BELFIUS
: BE71 7805 9267 5669

Openingsuren:
maandag
:
09.00u
-
17.00u
dinsdag :
09.00u
-
17.00u
woensdag :
09.00u
-
17.00u
donderdag :
09.00u
-
17.00u
vrijdag :
09.00u
-
13.00u
zaterdag :
gesloten

 
zondag :
gesloten
 
 

Sluitingsdagen 2017:

maandag
:
17 april
maandag : 01 mei
don. & vrij.
: 25 & 26 mei
maandag
: 05 juni
vrijdag : 21 juli
ma. & din.
: 14 & 15 augustus
woensdag : 01 november
 
Jaarlijkse vakantie 2017:
31 juli t.e.m. 11 augustus
25 december t.e.m. 29 december
 

Inschrijven op de nieuwsbrief is eenvoudig en kosteloos

Schrijf je vrijblijvend in en leer meer over het aankopen van edelmetalen!

Contactgegevens

Lange Herentalsestraat 52
BE - 2018 Antwerpen
Tel.: +32 3 232 31 99
BTW: BE 0431.852.314
E-mail:
Argentor Essayeurs Te vinden op Lange Herentalsestraat 52, Antwerpen, 2018, Antwerpen, Belgium. Telefoonnummer: +32 3 232 31 99. .